Bądź przyjaciółką przyjaciółki

W życiu codziennym stosujemy heurystyki, te uproszczone bezrefleksyjne postawy czy opinie pozwalają nam przemieszczać się w gąszczu interakcji bez nieustannego analizowania wszystkich danych potrzebnych do reakcji behawioralnych. Jedną z takich heurystyk jest przekonanie, że przyjaźń ma tylko jedną formę, oczywiście tę, którą my uznajemy za właściwą. Tymczasem mierzenie innych własną miarą bywa nie tylko krzywdzące, ale i nieskuteczne.

Przede wszystkim należy zdać sobie sprawę z tego, że każdy z nas inaczej definiuje przyjaźń. Różnice te wyraźne są nie tylko na poziomie jednostek, ale i kategorii społecznych, jak na przykład płeć. Temu zagadnieniu jest poświęcony niniejszy wpis. Poniżej zarysuję różnicę między przyjaźnią u kobiet, a przyjaźnią męską, a następnie przedstawię kilka typów przyjaźni żeńskiej.

Jedną z podstawowych różnic w pojmowaniu przyjaźni przez obie płcie jest fakt, który można zilustrować metaforą, że mężczyźni traktują przyjaźń jak footbolówkę – kopią, rzucają etc., a ona pozostaje w niezmienionym kształcie. Natomiast kobiety obchodzą się z tą relacją jak z jajkiem, chuchają i dmuchają, a ona i tak w pewnym momencie pęka. Jest to tym bardziej interesujące, jeśli zwróci się uwagę na fakt, że dla kobiety przyjaźń z inną kobietą bywa ważniejsza niż związek z mężczyzną.

Kolejną kwestią różnicującą jest wartościowanie samej relacji. Otóż okazuje się, że dla kobiet sama przyjaźń jest ważniejsza od przyjaciela, dlatego bardzo często niewiasty pozostają w związkach z osobą, której nie lubią, która je irytuje. To zjawisko znajduje wyraz w dyskursie, kobiety najczęściej opisują przyjaźń jako proces, a nie jako stan. Co więcej proces ten jest dla nich, używając metafory, ciężką pracą. Nastawienie na relację widoczne jest u kobiet także w wielu zachowaniach czysto fatycznych (nastawionych na podtrzymywanie kontaktu), służą temu plotki, (relatywnie 🙂 ) krótkie rozmowy telefoniczne w stylu „co słychać?”, ale także wręczanie sobie drobnych upominków (zauważyłam w Rossmanie tę uroczą karminowo-łososiowo-grapefruitową pomadkę i pomyślałam o Tobie).

Z punktu widzenia mężczyzny niezwykłym fenomenem wydaje się kobieca zdolność do zamrożenia przyjaźni, która przejawia się nawet zerowym kontaktem przez lata, a która może być „odgrzana” w pewnym momencie bez emocjonalnych kosztów. Mężczyzna raczej nie wraca do przyjaciela, z którym stracił kontakt, a jeśli nawet, to odgrzane relacje nie są już tak dynamiczne i emocjonalne.

Innym zaskakującym dla mężczyzn faktem jest kobieca potrzeba posiadania przyjaciółki na każdym etapie życia. Niezależnie od nastroju, stanu cywilnego, statusu społecznego, stanu zdrowotnego etc., kobieta potrzebuje innej kobiety. Nie w każdym jednak momencie przyjaciółką jest ta sama osoba. Ze względu na różnice osobowościowe przykładowa Ania może być lepszą przyjaciółką w czasach kryzysu, natomiast istnieje szansa, że je towarzystwo nie będzie pożądane, kiedy sytuacja się ustabilizuje.

Kobiety są bardziej elastyczni niż mężczyźni i potrafią się niezwykle skutecznie dostosować do sytuacji i oczekiwań przyjaciółek. Najprawdopodobniej jest to wynik zdecydowanie większych niż u mężczyzn zasobów empatii. Wiąże się z tym także  nieporównywalnie większa skłonność do wybaczania.

Powyższe cechy dotyczą różnic między przyjaźnią męską, a kobiecą. Poniżej natomiast znajdują się różne typy przyjaciółek. Z szerokiego spektrum wybrałem tylko kilka, ale nawet ta ilość wskazuje na niezwykłą złożoność zjawiska przyjaźni u kobiet.

  1. Liderka – kobieta silna, władcza, często zajmująca wysokie stanowisko w firmie lub w grupie, potrzebuje licznych wyrazów uznania i szacunku, choć z drugiej strony jest świadoma swojej wartości, budzi zaufanie, a choć uwzględnia uczucia, to nie jest szczególnie empatyczna.
  2. Pocieszycielka – ma słabsze poczucie tożsamości, sama będąc męczennicą, dobrze czuje się w roli powierniczki, radośnie wchłania smutki i lubi pocieszać, z reguły jest uległa, przez co często lekceważona. W działaniu często towarzyszy liderce, którą potrafi kontrolować emocjami wpływając na jej zachowanie, władzy nad liderką jednak nie wykorzystuje, jest nieśmiała, potrzebuje bliskości, nie narzuca się, raczej czeka na zaproszenie, a z trudnych relacji woli się wycofać, niż je uprościć np. w dialogu.
  3. Pocieszycielka-kameleonka – typ pocieszycielki, która swoją władzę nad innymi potrafi wykorzystać, skłonna do zachowań altruistycznych, ale o skłonnościach do reifikacji (uprzedmiotawiania) relacji*.
  4. Miłośniczka nieszczęść – radykalny typ pocieszycielki, która lubi towarzystwo osób z problemami, których nie pociesza, ale im wtóruje uzewnętrzniając swoje problemy. Jej towarzystwo wzmacnia postawy i utwierdza w przekonaniach. Jej obecność może zarówno osłabić emocjonalnie inne osoby, które się otworzą lub dodać im sił do walki z przeciwnościami.
  5. Wyzyskiwaczka – kobieta preferujące zawieranie błyskawicznych przyjaźni, silne przywiązanie w krótkim czasie, pełna wigoru i energii, dynamiczna, ale egoistka, nastawiona na czerpanie korzyści z relacji
  6. Bliska nieprzyjaciółka – zaskakujący dla mężczyzn typ osoby, z która utrzymuje się bardzo bliskie relacje. Te jednak pełne są fałszywości, perfidii, wyrachowania, sabotażu i zawiści. Wymaga olbrzymich zdolności dyplomatycznych. Typ, co ciekawe,  wyjątkowo trudny do porzucenia.
  7. Powierniczka – osoba o cechach pożądanych dla najlepszej przyjaciółki, mówi i słucha, bardzo empatyczna, troszczy się o relację, nie wyraża ocen, a swoje opinie neutralizuje.

*Zgodnie z teorią o penetracji społecznej, bliskość w relacjach oparta jest na kalkulacji zysków i strat, nie należy jednak mylić tego z wyrachowaniem, jest to raczej forma myślenia perspektywicznego.

Z uświadomienia sobie powyższych informacji wynikają ciekawe implikacje. Przy budowaniu relacji z kobietą, ale nie tylko, trzeba wziąć pod uwagę typ osoby, z jaką nawiązuje się interakcje. Jest to oczywiście truizm, ale zauważ proszę, jak rzadko robimy coś takiego świadomie. Wiedza o sposobie pojmowania przyjaźni przez partnerkę może być kluczowa przy ocenie skuteczności komunikowania. Po zaklasyfikowaniu osoby w jedną z powyższych etykiet możemy dostosować nasz dyskurs do jej mapy świata, dzięki czemu unikniemy napięć, nieporozumień etc.

Reklamy
  1. No trackbacks yet.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: